هنر ابزاری برای حفظ هویت فرهنگی/ اوضاع معیشتی هنرمندان هنرهای سنتی در شرایط جنگ

هنر در بسیاری از جوامع حتی در شرایط جنگ نیز به حیات خود ادامه داده و گاه به ابزاری برای بیان تجربه‌های اجتماعی و حفظ هویت فرهنگی تبدیل شده است و در چنین شرایطی، حمایت‌های نهادی و سیاست‌های فرهنگی می‌توانند نقش مهمی در کاهش فشارهای معیشتی بر هنرمندان ایفا کنند.

به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، زهرا تقدس‌نژاد دکتری تاریخ تحلیلی تطبیقی هنر اسلامی و معاون گروه هنرهای سنتی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری گفت: هنرهای سنتی به‌عنوان بخشی مهم از میراث‌فرهنگی ناملموس، همواره در زمینه زندگی اجتماعی و اقتصادی جامعه شکل گرفته و تداوم یافته‌اند. هنرمندان فعال در این حوزه نه‌تنها تولیدکنندگان آثار هنری، بلکه حاملان دانش، مهارت و سنت‌های فرهنگی هستند که از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود. با این حال، در شرایط بحرانی همچون جنگ، ساختارهای اقتصادی و اجتماعی جامعه دچار اختلال می‌شود و این وضعیت می‌تواند به‌طور مستقیم بر وضعیت معیشتی هنرمندان تأثیر بگذارد.

او افزود: در زمان جنگ، اولویت‌های اقتصادی جامعه تغییر می‌کند و منابع مالی اغلب به سمت نیازهای فوری و حیاتی هدایت می‌شود. در چنین شرایطی، تقاضا برای بسیاری از محصولات و فعالیت‌های فرهنگی و هنری کاهش می‌یابد و هنرمندان با محدود شدن بازار کار و کاهش فرصت‌های درآمدی مواجه می‌شوند. این مسئله به‌ویژه برای هنرمندان هنرهای سنتی اهمیت بیشتری دارد، زیرا بخش قابل توجهی از فعالیت اقتصادی آنان به بازارهای فرهنگی، رویدادهای هنری و ارتباط مستقیم با مخاطبان وابسته است. تجربه‌های جهانی نشان می‌دهد که در بسیاری از مناطق درگیر جنگ، فعالیت‌های هنری و فرهنگی در دوره درگیری با کاهش چشمگیر مواجه شده و هنرمندان ناچار به تغییر شیوه فعالیت یا حتی ترک حرفه خود شده‌اند.

معاون گروه هنرهای سنتی پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری اظهار کرد: از سوی دیگر، اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه و افزایش هزینه‌های تولید نیز از جمله چالش‌هایی است که می‌تواند وضعیت معیشتی هنرمندان را تحت تأثیر قرار دهد. در شرایط جنگی، محدودیت‌های حمل‌ونقل، کاهش دسترسی به منابع و افزایش قیمت مواد اولیه ممکن است فرآیند تولید آثار هنری را دشوارتر کند. این مسئله برای بسیاری از هنرهای سنتی که به مواد و ابزارهای خاص وابسته هستند، اهمیت ویژه‌ای دارد و می‌تواند موجب کاهش تولید یا توقف موقت فعالیت برخی کارگاه‌های هنری شود.

این پژوهشگر با بیان اینکه علاوه بر این، ناامنی و بی‌ثباتی اقتصادی در زمان جنگ ممکن است به جابه‌جایی جغرافیایی یا مهاجرت برخی هنرمندان منجر شود، گفت: چنین وضعیتی می‌تواند شبکه‌های حرفه‌ای و ارتباطات هنری را که در طول سال‌ها شکل گرفته‌اند، تضعیف کند. در نتیجه، هنرمندان نه‌تنها با مشکلات اقتصادی بلکه با محدود شدن فرصت‌های همکاری، آموزش و عرضه آثار هنری نیز روبه‌رو می‌شوند. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که در شرایط درگیری‌های نظامی، آسیب به شبکه‌های فرهنگی و هنری یکی از پیامدهای مهم بحران است که می‌تواند بر تداوم فعالیت‌های هنری در بلندمدت اثر بگذارد.

تقدس‌نژاد اظهارکرد: با وجود این چالش‌ها، هنر در بسیاری از جوامع حتی در شرایط جنگ نیز به حیات خود ادامه داده و گاه به ابزاری برای بیان تجربه‌های اجتماعی و حفظ هویت فرهنگی تبدیل شده است. در چنین شرایطی، حمایت‌های نهادی و سیاست‌های فرهنگی می‌توانند نقش مهمی در کاهش فشارهای معیشتی بر هنرمندان ایفا کنند.

این متخصص تاریخ تحلیلی تطبیقی هنر اسلامی تصریح‌ کرد: برنامه‌های حمایتی، ایجاد فرصت‌های تازه برای عرضه آثار هنری و تقویت زمینه‌های آموزشی از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند به تداوم فعالیت هنرمندان هنرهای سنتی در شرایط بحران کمک کنند. توجه به وضعیت معیشتی هنرمندان نه‌تنها از منظر اقتصادی بلکه از منظر حفظ و استمرار میراث‌فرهنگی نیز اهمیت دارد، زیرا تضعیف فعالیت آنان می‌تواند در نهایت به کاهش پویایی و تداوم هنرهای سنتی در جامعه منجر شود.

انتهای پیام/

کد خبر 1405012501486
دبیر مریم قربانی‌نیا

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha